HIDS sistemi nasıl çalışıyor? Sistem, önde bir araç olduğunda bunu algılıyor ve bu araç ile HIDS sistemini kullanan aracın arasında güvenli bir mesafeyi koruyacak şekilde HIDS’li aracın hızını kontrol ediyor. Sistem aynı zamanda aracı şeritte tutmak amacıyla şerit çizgilerini tespit ediyor ve sürekli olarak aracın yanal pozisyonunu da kontrol edebiliyor. HIDS sisteminin temel bileşenleri; bir kamera, lazer radar, sapma sensörü, şerit sürüş kontrolü ve elektronik kontrol ünitelerinden ibaret. Bu bileşenlerin dışında kontrol ünitesinin komutlarını yerine getiren son kontrol elemanları (actuator) bulunuyor. Bunların arasında fren, gaz kelebeği, elektrikli direksiyon hareketlendiricileri ve gösterge alarmı bulunuyor.

HIDS sistemi, önde başka bir araç bulunmadığı zaman aracın sabit bir hızda ilerlemesini sağlıyor. Önde bir araç olduğundaysa önceden belirlenen hıza düşülüyor veya takip mesafesine göre aracın yavaşlatılması sağlanıyor. Bunu gerçekleştirmek için sistem gaz kelebeğini kapatarak aracın yavaşlamasını sağlıyor. Eğer gerekirse frenleri de devreye alıyor ve araçların arasındaki uygun mesafeyi korumaya çalışıyor. Ancak iki aracın arasındaki mesafe yavaşlamaya rağmen azalmaya devam ederse sistem sürücüye bir uyarı sinyali gönderiyor. Eğer öndeki araç saparsa veya şerit değiştirirse de otomobil yine belirlenen hıza ulaşmak için hızlanmaya başlıyor. Sistem bu işlemi gerçekleştirmek için aynı şeritte ilerleyen araca göre otomobil üzerinde optimum hız kontrolü uyguluyor. Bu durumda lazer radar ölçümleri, HIDS sistemiyle öndeki araçla olan mesafenin ölçülmesini sağlıyor ve hız sensörüyle sapma oranı algılayıcısı aracın hareketini denetliyor. HIDS sisteminin bu işlevi sayesinde arkadan çarpma kazalarının azaltılması sağlanırken, sürücünün de pedalları daha az kullanması öngörülüyor.

Sistemin temel fonksiyonlarından biri de otomobilin şeritteki konumunun kontrolü. Bunu yerine getirmek için sistem yoldaki çizgileri belirliyor. Kesik çizgiler, çift kesik çizgiler ve sarı şerit işaretlerinin tanınması Honda’nın geliştirdiği görüntü işleme cihazı sayesinde sağlanıyor. Şerit işaretlerinin genişliği, uzunluğu ve sürekliliği bir kameranın algıladığı görüntülerin işlenmesiyle denetleniyor ve böylece sistemin yoldaki şerit çizgilerini tanıyabilmesi sağlanıyor. Görüntü işleme sisteminin elde ettiği veri bir elektronik kontrol ünitesiyle işleniyor ve aracın şeridin ortasında olması için gerekli olan yönlendirme torku hesaplanıyor. Ayrıca sistem elektrikli hidrolik direksiyon için uygulanan akımı da kontrol ediyor ve bu şekilde aracın sürekli olarak şeritte kalmasını sağlıyor. HIDS’in bu işlevinde en avantajlı yönlerinden biri sürücünün aracı şeritte tutmak için yaptığı direksiyon hareketlerinin önemli oranda azaltılabilmesi. Ani çapraz rüzgarlar ve diğer dış faktörler oluştuğunda bile sürüş güvenliği geliştiriliyor. Eğer araç şeridinde sağa sola gitmeye başlarsa sistem sinyal veriyor ve sürücü gereken hareketi yapması için uyarılıyor.

Bunların dışında sürücünün önündeki gösterge panelinde HIDS sistemine ait bir gösterge grubu bulunuyor. Kokpitten yapılan ayarlar burada da görüntülendiği gibi önde giden araç ve şerit durumu göstergesi hız göstergesinin hemen altına yerleştirilmiş; ayrıca uyarı veren sesli ve görüntülü göstergeler panel üzerinde konumlandırılmış.

Sonuç olarak ara beyin uygulamaları motorlara çok kolay monte ve demonte edilebilir. Sistemi genelde devreye alıp çıkartmak için sürücü mahallinde bir kumanda anahtarı bulunur. Bazılarında sistemi birkaç modda çalıştırabilmek için çok konumlu anahtarlar (multi-position switch) bulunabildiği gibi bazı modüllerde uzaktan kumandalar dahi kullanılmaktadır. Ara beyin uygulaması ya da chiptuning için en sağlıklı yaklaşım, aracın ve motorun doğal dokusunu değiştirmemektir. Şayet ara beyin uygulaması yaptıracak olursanız, üreticinin yetkili servislerine bu işlemi yaptırmanız gerekmektedir. Çünkü bir çok ara beyin uygulaması yazılımla kalibrasyon gerektirmektedir. Bir başka konu da bu uygulamalardan sonra aracın aktarma organlarına normalden biraz daha fazla yüklenilmesine neden olunacağından aracınızın periyodik bakımlarından biraz daha fazlasını yaparak periyodik bakımların periyotlarını aşağı çekmek suretiyle, motor ve aktarma organlarının korunması gerekir. Güç ve moment artırımlarında %15 artışın üzerine çıkılması motorun parçalarında daha fazla gerilmelere, aşınmalara ve deformasyonlara sebep olabilir. Yani güç ve tork artışı motorun sağlığını bozabilir.

Çekiş Kontrol Sistemi Nedir?
Otomobilin çekişe sahip tekerleklerinden herhangi birisi gereğinden fazla dönüp patinaja düştüğünde devreye giren sistem gazı kademeli olarak kesip motor gücünü gerekli oranda düşürerek patinajı önler. Böylece tekerleklerin yola tutunması sağlanarak aracın güvenli bir şekilde yol alması sağlanır.

Hangi araçlara uygulanabilir?

ABS fren sistemli ve enjektörlü her türlü araca uygulanabilir.

Çekiş Kontrol Sistemi’nin avantajları nelerdir?

Çekiş Kontrol Sistemi bulunmayan araçlarda kaygan zeminlerde (ıslak, buzlu, toprak, vb.) ve dönüşlerde gereğinden fazla gaza basılması durumunda çekiş yapan tekerlekler hızla boşa döner ve aracın savrulmasına neden olabilir. Oysa Çekiş Kontrol Sistemi bulunan araçlarda her türlü yol şartlarında emniyetli yol tutuş sağlanır.

- Sürüş güvenliğinizi arttırır.
- Virajlarda yoldan çıkmanızı engeller.
- Kaygan zeminlerde güvenli yol almanızı sağlar.
- Her türlü yol şartında daha performanslı kalkış yapmanıza yardım eder.
- Lastik ömrünü uzatır.
- Aks, debriyaj balatası, şanzıman vb. aktarma organlarının ömrünü uzatır.
- Kullanım tarzına göre ayarlanabilir.
- İstenildiğinde devreden çıkartılabilir.
- Aracın orjinal tesisatını bozmaz.
- -40 C, +80 C ortam sıcaklaklıkları arasında çalışabilir.

Gerek üretim şekli, gerekse elde edilen sonuç itibarıyla çok profesyonel bir sistem. Ürünün en büyük avantajı, sürücünün kullanım tarzına göre ayarlanabilmesi ve aracın orjinalliğini bozmaması. Bu sistem hem istenildiğinde devreden çıkartılabiliyor, hem de sökülmek istendiğinde hiçbir olumsuz iz bırakmıyor.
SÜRÜŞ GÜVENLİĞİ İÇİN FAYDALI VE GEREKLİ.

Devrenin şeması ;


PIC 16F84 İLE ŞİFRELİ KİLİT

Devrenin Özellikleri Şunlardır:

1-Şifreleyici devre PIC 16F84 ile yapılmıştır. Montajı kolay ve maliyeti düşüktür.

2-Bu devrede PIC 16F84’ün EEPROM hafızasını kullandım.Bundan dolayı yazdığımız şifre PIC 16F84’ün besleme enerjisi kesildiğinde kaybolmaz.

3- PIC 16F84’ü şebekeden gelebilecek parazitlerden korumak için filtre düzeneği son derece gereklidir.Aksi halde EEPROM hafızası bozulur veya PIC resetlenir.

ÖNEMLİ NOT= Devrenin +5v beslemesine anahtar bağlamayın .Çünkü anahtara basılma sırasında kontak sıçraması oluşur. Bu sıçrama PIC 16F84’ün EEPROM hafızasını etkiler.

4-Yazdığımız şifreyi defalarca değiştirebilir, 1 ile 10 haneli sayılar yazabiliriz.

5-Şifreyi sadece 3defa yanlış girme hakkımız var . 3. defa yanlış girersek devre kilitlenir ve pin 2 kodunun girilmesi gerekir. Pin 2 kodu girildikten sonra şifre tekrar yenilenir .

6-program açık unutulursa otomatik kapanır. ( ayrıntılar kullanma kılavuzu madde 6 ‘da )

UYARI= PIC 16F84 ‘e en az 8MHZ kristal kullanınız

KULLANMA KILAVUZU

1-Filtre bobini ve kondansatörler mutlaka gereklidir bunların değerleri şunlar:

kutupsuz kondansatörler 100n 63v

kutuplu elektrolit kondansatör 220mf 16v veya 470mf 16v

filtre bobini 0,5mm izoleli telden halka biçimindeki Ferit nüveye 10 tur sarılmalı.

2-Devreye ilk enerji verildiğinde RB6 ‘ya bağlı LED2 kısa bir süre yanar ve söner.

3-PIC ‘i ilk defa çalıştırıyorsanız RB7’ye bağlı yeni şifre yaz uyarı LED1 Yanar.Bu sırada kullanacağımız şifreyi yazarız. Yeni Şifreyi yazdıktan sonra “#” tuşuna basarız.

DİKKAT= PIC ‘e sadece 1 ile 10 haneli bir sayı yazabiliriz.10 haneli sayı tamamlanırsa buzzer sürekli ikaz verir.Bundan Sonra “#” tuşuna basıp şifre yazma işi tamamlanır.

4-Kilidi açmak için önce “ *”tuşuna basarız.Sonra LED2 sürekli yanar .Bu sırada şifremizi gireriz .son olarak “#” ye basarız .Şifre doğru girilmişse RB0 ‘a bağlı LED4 Yanar.Röle enerjilenir. Şifre yanlışsa RB5 ‘e bağlı LED3 yanar ve geri söner. 3 defa yanlış şifre girildiyse LED3 ile LED2 birlikte sürekli yanar. Bu durumda pin 2 kodu girilir .

5-kilidi kapatmak veya şifreyi yazmaktan vazgeçmek için “ *”tuşuna basarız.

6-PIC ,başla işlemi yapıldıktan sonra 2 dakika çalışır otomatik olarak ana programa döner. Başla işlemleri, LED2 ‘nin yandığı ve pın 2 kodunun şifre unutulduğunda kullanılacağı durumlarıdır.program ,hatalı şifre yazılımından dolayı kitlenmişse bu zamanlayıcı çalışmaz . Her türlü güvenlik önlemi alınmıştır.

PIN 2 KODU:

PIN 2 Kodu 45 defa “1“tuşuna sonra “#” 10 defa “0”tuşuna ve “#”tuşuna basılıp tamamlanır. Bu kodu yanlış girerseniz program açılmaz. Bu kodları sadece asm içinde değişir.

ŞİFRE DEĞİŞTİRME:

Şifre değiştirmek için önce eski şifre girilir ve kilit açılır. Sonra RA4’e bağlı şifre değiştir butonuna basılır.RB7 ‘ye bağlı

LED1 yanınca buton bırakılır . yeni şifre yazılıp “#” tuşuna basılır ve LED1 söner.

ŞİFRE UNUTULURSA :

Şifre unutulduğu zaman açmanın sadece iki yolu var:

1- PIC 16F84 ‘ü programlama kartına takıp EEPROM veri kısmında şifre görülür ( EEADR 0……9 arası ) EEADR 11 de en son kaç haneli şifre girildiği görülür.

2- Şifre değiş butonu ile “5”tuşuna basılı tutulur. Bir süre sonra LED2 ve LED3 birlikte sürekli yanar .pin 2 kodu girilir. Daha sonra LED 1 ışık verir ve diğer ledler söner.yeni şifre yazılıp “#”tuşuna basılır .

NOT= PIN 2 KODUNU ASM DOSYASINDAN DEĞİŞTİREBİLİRSİNİZ ( KILIT ETİKETİNDEN SONRASINI İNCELEYİN )

Hex Dosyası:

pic_16f84_304_le_350_304_frel_304_k_304_l_304_t_dosyalar.zip

Devre mantığına göre anahtar kontakta kaldığı sürece hava karardığı anda tüm gece aydınlatmasını yanar ve gündüz olduğunda otomatik aydınlatmayı kapatır.

Bu devreyi, aracınızda bulunan NEON lambaları otomatik yakmak için de kullanabilirsiniz. Yani hava kararınca yanacak aydınlanınca sönecek bu sistem sayesinde neon lambalarınız dahil tüm aydınlatma sistemini kontrol altına almanızı sağlar.

Ayrıca gündüz tünele girdiğinizde otomatik olarak farlarınız ve tüm gece aydınlatmanız yanacaktır. Tünelden çıktığınızda ise herşey eski halnine gelecektir. 

Kurulduktan sonra herhangi bir değişiklikğe gerek kalmadan uzun yıllar arızasız çalışabilir.

Otomatik Aydınlatma Devresi:

ABC, ilk olarak CL’de kullanılan ve son olarak da S Serisi’ne adapte edilen yüksek teknoloji ürünü bir süspansiyon sistemi. Ayrıca ABC’de modern havalı süspansiyonun yerini klasik helezon yaylı bir sistem almış.

İki Mercedes karşılaştırıldı:
ABC’nin işe yarayıp yaramadığını biri bu sistemle donatılmış diğeri ise standart olarak sunulan havalı süspansiyona sahip 2 adet Mercedes S Serisi’nin karşılaştırması ortaya çıkaracak.

Daimler Chrysler mühendisleri ABC’yi dahiyane bir buluş olarak tanımlıyor. Firmanın ABC (Active Body Control) adını verdiği sistem aktif süspansiyon anlamına geliyor. Mercedes bünyeında ABC üzerinde çalışan mühendisler bu yeniliğin hak ettiği ilgiyi görmemesinden şikayetçi.Yüksek teknoloji süspansiyon sistemi: Mercedes, güncel S serisinde kullandığı Airmatic havalı süspansiyonu da kısa bir süre önce tanıtmıştı. Aradan bir yıl geçmeden, müşteriler ABC isimli yeni bir sistemle tanıştılar. ABC, ilk olarak CL’de kullanılan ve son olarak da S Serisi’ne adapte edilen yüksek teknoloji ürünü bir süspansiyon sistemi. Aradan bir yıl gibi kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen yeni bir süspansiyon sisteminin seçeneklere dahil edilmesi doğal olarak müşterilerin aklını karıştırabiliyor. Ayrıca ABC’de modern havalı süspansiyonun yerini klasik helezon yaylı bir sistem almış.

Fiyat farkı mantıklı:
ABC otomobilin yol tutuş ve sürüş özelliklerinde inanılmaz bir iyileşme sağladığından bu opsiyon için talep edilen fiyat farkının (Almanya’da 5 bin 742 mark) mantıklı olduğu görülüyor. ABC sayesinde sürüş konforu ve güvenliği kriterlerinde eşit oranda yüksek bir kalite standardı elde edilmiş. ABC ile donatılmış S Serisi sistemin verimliliğini çok açık bir şekilde ispatlıyor. Otomobil en sert şerit değiştirme manevralarında bile neredeyse hiç yana yatmıyor. Ancak bu özelliklere sahip otomobillerde görülen sert süspansiyon karakteristiği yerine havalı süspansiyona sahip model gibi konforlu bir sürüş de yakalanabilmiş.

Sistemin sürüş güvenliğine katkısı mükemmel:
Sistemin sürüş güvenliğine katkısı, Airmatic donanımlı otomobilin zaten başarılı olan sürüş özellikleri göz önünde bulundurulduğunda mükemmele ulaşan bir sürüş özelliğinden bahsetmek mümkün. Hava destekli Airmatic donanımlı S Serisi, limitler zorlandığında karoserindeki sallanma hareketleri eşliğinde yoldan çıkma eğilimi gösterirken ABC’li versiyon yolu çok daha başarılı tutuyor ve direksiyon hareketlerine daha kesin cevap veriyor. Gerçekleştirilen yol tutuş testlerinde aynı izlenim devam ediyor. Oval pistte, slalom parkurunda ve yüksek süratlerde gerçekleştirilen ani şerit değiştirme manevralarında ABC ile donatılmış olan otomobil çok daha güvenli ve rahat bir sürüş sağlıyor. Ancak iki otomobilin de aynı bazı paylaşması limitlerinin birbirine çok yakın olmasını sağlamış.

Sürücünün az efor sarfetmesini sağlıyor:
ABC, sürücünün daha az efor sarfetmesini sağladığından avantajlı bir seçenek oluşturuyor. Özellikle ani şerit değiştirme manevralarında otomobilin arkası daha az kayma eğilimi gösteriyor. Ayrıca otomobilin daha az yana yatması sürücünün kendisini güvende hissetmesini sağlıyor. ESP sisteminin daha az ve geç devreye giriyor olması da ABC’nin diğer avantajları. Yan rüzgârdan etkilenme karakterinin test edildiği alanda ABC’nin bir başraısı daha ortaya çıktı. Yandan 90 km/s ile esen rüzgârda (otomobilin sürati 100 km/s) Airmatic sistemli otomobilin tehlikeli bir şekilde şerit değiştirdiği gözlendi. Bunun nedeni ise, yana yatan karoserin hava direncini artırması. Gerçekten de birçok S Serisi sahibi otomobillerinin bu özelliğinden şikâyet ediyor.

Sağladığı yüksek konfor tartışılmaz:
Tüm bu olumlu özelliklerinin yanı sıra daha yüksek bir konfor seviyesi sağlaması, ABC’yi daha cazip hale getiriyor. Virajlarda, süratlenme ve frenaj sırasında karoserin sallanma eğiliminin ciddi boyutlarda azalması karşılaştırmada konfor katsayısının artması şeklinde yorumlanıyor. Engebeli zemin sürüşlerinde otomobilin içindekileri daha az sarsması ve sallantı olmaması da olumlu bir etki. ABC’li versiyonda süspansiyonu bir butona dokunarak serleştirip otomobilin virajlarda yana yatma hareketini neredeyse sıfıra indirmek de mümkün. Ancak mühendisler sürücülerin bu güven nedeniyle daha fazla hızlanmalarının söz konusu olmadığını iddia ediyor.

ABS fren sisteminin fonksiyonu her türlü frenleme koşulu altında aracın;

stabilitesini,
direksiyon hakimiyetini,
optimum şekilde frenlenmesini sağlamaktır.
Optimum şekilde frenlemenin anlamı, maksimum yol tutuşunu elde ederek frenleme mesafesini optimize etmektir.
Acil durumlarda fren yapmak gerektiğinde, sürücü;
önüne çıkan bir engelden kaçabilmeli,
virajlarda hakimiyeti kaybetmemeli,
tekerleklerin yol tutuş seviyeleri farklı olsa bile direksiyon hakimiyetini kaybetmemelidir.

Fren mesafesinin azaltılmasının yanı sıra, ABS fren sisteminin en önemli avantajı, acil frenlemeler esnasında direksiyon hakimiyetinin kaybedilmemesidir. Aşırı hızın neden olduğu tehlikeler, hiçbir ABS fren sistemi tarafından telafi edilemez.

Sistemin Ana Parçaları:
Devir Sayıcı Verici:
Devir sayıcı vericileri tekerleklerin dönme hızlarını ölçerler. Tekerleklerle beraber dönen disklerin dişleri sabit konumlu endüksiyon hissedicilerle alternatif gerilim üretirler. Bu alternatif gerilimler ise sinyal şeklinde elektronik kumanda cihazlarına iletilirler.

Devir sensörleri;
sürüş hızını, tekerleklerin hızlanmasını, yavaşlamasını ve kaymasını ölçer.

Sensörlerin çalışması özetle şu şekildedir:
Manyetik akış çizgileri, tekerlek ile birlikte dönen bir sinyal dişlisinin sensöre bakan dişlerine doğru yaklaşırlar. Dişin varlığına veya yokluğuna bağlı olarak, katı bir yüzeyden boşluğa geçilmesi manyetik akışta değişikliğe sebep olur. Bu değişiklik; sensör terminallerinde bir elektromotor kuvveti ve sonuç olarak da elektronik kontrol ünitesi için bir alternatif elektrik sinyali oluşturmaya yeterlidir.

Sensörün dahili elemanları (bobin ve daimi mıknatıs) tamamen koruyucu reçine içine yerleştirilmiş olup, plastik bir muhafaza ile çevrelenmişlerdir. Sensör muhafazasına monte edilen bir burç muhafazayı deformasyona maruz kalmadan bağlar. Sinyallerin doğru olarak elde edilebilmesi için sensörün ucu ile dişli arasındaki mesafe araç kataloğundaki değerlerde olmalıdır.

Elektronik Kumanda Cihazı:
Elektronik kumanda cihazı, devir sayısı hissedicilerden sinyalleri alır değerlendirir ve tekerlek fren silindirindeki optimum frenleme için gerekli olan hidrolik basıncı hesaplanır. Kumanda cihazı hesaplanan değeri hidrolik üniteye aktarır.

Hidrolik Ünite:
Hidrolik ünite manyetik supabı ve iletme pompası elektronik kumanda cihazı tarafından devreye sokulur. Böylece fren basıncı ihtiyaca göre tutulur, yükselir, azalır.

Sistemin Çalışması:
Bir tekerleğin kilitleme tehlikesi doğar doğmaz bu tekerleğin devir sayısı düşer. Bunun için elektronik kumanda cihazı hidrolik üniteye ‘ Fren hidroliğini çek ’ komutunu verir. Bunun üzerine geri iletme pompası fren hidroliğini tekerlek frenleme silindirinden çekerek basınç tutucu üzerinden fren merkez pompası devresine iletir. Fren basıncının ortadan kaldırılması, tekerleğin kilitleme tehlikesini önler. Aynı anda tekerlek tekrar hızlanır. Elektronik kumanda cihazı tekerleğin yeniden kuvvetli bir şekilde frenlenebileceğini tekrar belirler ve hidrolik üniteye ‘ fren hidroliğini gönder ’ komutunu verir. Böylece manyetik supap üzerinden basınç tekrar yükselir. Ayarlama (düzenleme) süresi yeniden başlar.Sistemin çalışmasını daha iyi anlayabilmek için kademe kademe incelemek daha iyi olacaktır. ABS fren sistemleri prensipte aynı olmakla beraber pratikte bazı teknik farklılıklar bulanmaktadır.

İşte, başta Mercedes olmak üzere birçok üretici firma, bu gibi durumları şansa ve ustalığa bırakmamak amacıyla, ESP denilen bir sisteme başvurmayı tercih etti. Açılımını söylersek Electronic Stability Program… Türkçesini deyiverecek olursak da Elektronik Stabilite Programı. Türkçesi de pek açıklayıcı olmamış gibi görünüyorsa, o halde biz açıklamamıza devam edelim…

ABS kadar gerekli

Bu sistem, sensör yani algılayıcılarla çalışan akıllı bir şey. Hem direksiyonun hareketlerini, hem de gaz pedalının konumunu inceleyen bir dolu algılayıcı ile birlikte görev yapıyor. Daha doğrusu onlardan aldığı bilgileri değerlendirip, ona göre hareketlerini ayarlıyor. Görevi ise gerekli durumlarda devreye girip, az önce sözünü ettiğim durumlarda aracın istenmeyen bir pozisyona düşmesini önlemek. Yani ani girilen bir virajda, ani yapılan direksiyon hareketlerinde (bir engel veya bir cisimden aniden kaçmak isterken) aracın kayarak kontrolden çıkmasını, dolayısıyla da kaza yapmasını veya yoldan çıkmasını engellemekle görevli.

Şayet aracın direksiyonunu ani hareketlerle çevirmişseniz, aracın o anki devri, bu virajı dönmenize uygun değilse, ESP “Ben buradayım” diyerek duruma müdahale ediyor. Ne yapıyor? Motor işletim sistemine müdahale ederek tekerleklere ayrı güçler verilmesini sağlıyor. Fren sistemine hükmederek, her tekerleğe ayrı ayrı basınç gönderilmesini, ayrı şiddetlerde fren yapılmasını sağlıyor. Böylece araç, hızlı girilen bir virajda savrulmayıp, çizgide kalıyor. Ani engelden kaçma hareketlerinde yine kolayca çizgisine kavuşuyor.

Birçok lüks markada artık standart haline gelen bu sistem, artık küçük sınıfta ve dengesi kolayca bozuluverecekmiş gibi görünen araçlara da takılıyor tabii. Bazen isteğe bağlı olarak, ek bir bedelle takılan sistem, neredeyse “ABS kadar gerekli” denebilir. Aklınızda bulunsun…

Otomobil yolculuklarımızın daha güvenli, keyifli ve pratik olması için 110 yıldır çalışan Bosch Otomotiv’in geliştirdiği sistemler arasında Elektronik Stabilite Programı da var. Yakın geçmişte Alman otomotiv devinin geliştirdiği ESP Premium ise otomobil üreticilerini hedefleri kolaylaştırıyor.

Son yılların en çok duyduğunuz otomobil terimlerinden birisi olan ESP, bugün 10 yaşında… Bosch Otomotiv tarafından 10 yıl önce geliştirilen ESP, bir basamak daha gelişmişi ESP Plus ve Alman otomotiv devinin en son yeniliği ESP Premium. Başlangıçta otomobillerde ve hafif ticari araçlarda kullanılmaya başlıyan ESP Premium’u diğer ESP’lerden ayıran en önemli yenilik, otomobilde frenleme anında daha sessiz çalışan ve daha az titreşime sebep olan yeni fren hidrolik pompası. Bu yenilik sayesinde sürücünün yola olan dikkati dağılmazken daha güvenli sürüş sağlanıyor. Mekanikle elektroniğin büyük bir uyum içinde çalıştığı otomobilde, üreticilerin en büyük amaçlarından bir tanesi de trafik kazalarını önlemektir. Üreticiler trafik kazalarını nasıl önler? Sürücüyü kontrol altına alamayan üreticiler, otomobili denetleyerek hareket alanlarını sınırlandırmaya başladı. İşte elektronikle mekanik bu noktada devreye girdi ve fren sistemi üzerinde yapılan çalışmalar ABS fren sistemi geliştirildi. Bosch Otomotiv kısa zamanda büyük başarı yakalayan ABS sistemiyle otomobil sürüşünü daha mükemmel için ESP sistemini geliştirdi. ESP (Elektornik Stabilite Programı) başta ABS olmak üzere çekiş kontrol sistemleri ve benzeri sistemle beraber çalışır? Peki ESP nedir? Nasıl çalışır? ESP, hareket halindeki otomobilin savrulmaması ve kaymaması için sensörler yardımıyla dört tekerliğin dönüşünü sürekli olarak kontrol eder, tekerleklerden birisinin devrinin artması durumunda devreye girerek o tekerleği frenleyip yavaşlatır. Bu sayede otomobil yola daha iyi tutunur. Geliştirilmiş ESP Premium ise aynı amaç için, aynı yöntemle çalışan daha hassas bir sistem. ESP Premium’un en önemli farkı, sistemde kullanılan fren hidrolik pompasının tasarımı ve pompanın iç bölümünde kullanılan altı adet piston. Tıpkı plastik bir şişeye daha fazla delik açıldığında içindeki akışkanın daha seri akması gibi, yeni geliştirilen altı adet piston sayesinde düşük frenlemeyle yüksek frenleme arasında geniş aralıklarda yapılan pompalama hızı sayesinde frenleme süresini önceki sistemlere göre %90 azaltarak, otomobilin sarsılması veya titreşimlerini en aza indirir. Bu sayede sürücünün ani hareketlerine karşı araç kontrol altındadır. Hızlıca devreye giren otomotik acil fren sistemi aracın çevikliğini ve kontrolünü olumlu olarak etkiler. Bosch Otomotiv tarafından yapılan testlerde ESP Premium sistemini kullanan bir araç, ESP’ye oranla buzlu yollarda %50 daha hızlı sürüş sağlar. Otomobillerin seri üretime geçişini hızlandıran ESP, ESP Plus ve ESP Premium sistemi ile ilgili Bosch Fren Kontrol Sistemleri İş Kolu Başkanı Herbert Hemmin’in de ESP Premium bir yandan güvenlik ve çeviklik sağlarken aynı zamanda konfor düzeyini de yükseltiyor. Sistem daha sessiz ve hemen hiç titreşimsiz çalışmasına rağmen çok daha hızlı fren basıncı oluşturuyor. diyor.

ESP’nin sistemi:

1 ESP-Hidrolik ünitesi ile ECU arasındaki bağlantı

2 Tekerlek devir sensörleri

3 Direksiyon açı sensörü

4 Devir ve ivmelenme dengeleyici sensor

5 ESP Sisteminin yöneten ECU

ESP ile çalışan sistemler:

Brake Assist Reducer (BAS): Sürücünün uyguladığı fren kuvvetinin şiddetini artırark ABS sisteminin çalışması için gerekli fren basıncına ulaşmasını sağlar.

Traction Control System (TCS): Tekerleğin boşa dönmesini, yani patinaj yapmasını engelleyen ve gerektiği zaman boşa dönen tekerleği kilitleyip hareketi diğer tekerleğe aktaran elektronik kontrolü sistemdir. TCS ile ASR aynı amaç için kullanılan iki ayrı sistemdir.

Anti-lock Brake System (ABS): Yüksek hızlarda frenleme esnasında tekerleğin kilitlenmesini önleyerek sürücüye direksiyon hakimiyeti sağlar. Bu sayede otomobil sürücünün kontrolü altındadır.

ESP Premium’un frenleme pompası: Bu sistem önceki ESP’lerden ayıran fark, altı adet pistona sahip fren hidrolik pompasında gizli.

Geçmişten günümüze ESP:

ESP: 1997 yılında Mercedes CL Serisi ile seri üretime geçen ESP, o dönemlerde başta Mercedes A Serisi olmak üzere çok sayıda aracın hayatını kurtardı. İlk ESP yerini ESP Plus’a bırakmıştı.

ESP Plus: ESP’nin daha gelişmişdir ve günümüzde birçok araçta standart kullanılıyor. Gelecekteyse yerini ESP Premium alacak.

ESP Premium: En yüksek teknolojiyle çalışan bu sistem. ağır ve yüksek hıza sahip üst sınıf otomobillerde test edilerek geliştirildi.